Hayz: Âdet kani demektir. Aybasi veya regl de
denir. 9 yasindaki saglikli bir kizdan veya 55
yasindan küçük, tam temizlik geçmis olan
kadindan gelen ve en az 3, en fazla 10 gün devam
eden kana denir. Buna sahih kan da denir.
Beyazdan baska her renk hayz kanidir.
Sahih kan: Hayz olan kan.
Fâsid kan: Hayz olmayan, istihaza, yani özür
olan kan. Hayz için geçersiz olan kan.
Istihaza: Yeni baslayan için 10 günden çok sürüp
de, on günden fazla gelen ve yeni olmayanlarda
10 günü astiginda, âdetten sonraki günlerde
gelmis olan kana denir. Gebe, ayise ve 9
yasindan küçük kizlardan gelen kanlar
istihazadir. Geçersiz kan olan istihazaya fâsid
kan da denir. Istihazaliya müstehaza [özürlü]
denir. Istihazali iken her ibadet yapilir.
Özür: Hayz olmayan istihaza kani. Bu kadin,
Kur’an okur, her ibadeti yapar.
Sahih temizlik: Âdetten sonra baslayan 15 veya
daha çok gün içinde hiç kan görülmeyen, öncesi
ve sonrasi hayz günleri olan temiz günlere
denir. Buna Tam temizlik de denir.
Tam temizlik: Sahih temizlik.
Fâsid temizlik: 15 veya daha çok temiz günden
önce veya sonra yahut iki sahih temizlik
arasinda fâsid kan olan günlerdir. 15 günden az
olan kansiz günlere de fâsid temizlik denir.
Âdet zamani: En az 3, en fazla 10 gün süren hayz
kaninin, görüldügü andan kesildigi güne kadar
olan gün sayisina denir.
Ay: Âdette bir ay, bir hayz basindan, ikinci
hayz basina kadar geçen zamandir. Âdeti en az 3
gün, temizligi de en az 15 gün olan kadinin ayi,
18 gündür, daha az olamaz. Fakat fazlasinin bir
siniri yoktur. Mesela 40, 60, 70 gün veya daha
fazla olabilir.
Istimrar: Her gün akan kan. Bunun âdet kadari
hayz, geri kalan istihazadir.
Nifas: Dogumdan sonra gelen kan.
Hanefi-Hanbeli’de azami 40, Safii-Maliki’de 60
gündür.
Kürsüf: Akinti için kadinlarin çamasirlarina
koydugu pamuk, bez veya ped.
Cima: Kari kocanin cinsel iliskisi. Buna vaty de
denir.
Ayise: Hayzdan kesilmis, yasli kadin demektir.
Ayise yasi, Hanbeli’de 50, Hanefi’de 55,
Safii’de 60, Maliki’de 70 tir. Bu yaslardan
sonra gelen kan, hayz olmaz, istihaza olur.
Iddet: Bosanan veya kocasi ölen kadinin
evlenmesi haram olan zamandir. Bu, Hanefi ve
Hanbeli’de ilk temizlik basindan, 3. hayzin
sonuna kadar olan zamandir. Safii ve Maliki’de,
3 temizlik geçinceye kadardir. Hayz görmeyende,
iddet süresi, talâk [bosanma] için 3 ay, ölüm
için 4 ay 10 gündür. Hamilede iddet süresi,
dogum yapana kadardir.
Nokta: Bilindigi gibi, rakamlardan sonra gelen
nokta (.) inci, üncü anlamina gelir. Mesela 2.
[ikinci], 3. [üçüncü], 9. [dokuzuncu] gibi